भारतको सांस्कृतिक राष्ट्रवाद

भारतको सांस्कृतिक राष्ट्रवाद

जम्मु–कस्मिरको पुलुवामा भएको हमला लगत्तै सत्तारुढ भारतीय जनता पार्टीका नेता अमित शाहले सन् २०१९ को लोकसभा चुनावमा भाजपाले सांस्कृतिक राष्ट्रवादको नारा अगाडि ल्याउने जनाएका छन् । शाहले सांस्कृतिक राष्ट्रवादको विषयलाई व्याख्या नगरे पनि हिन्दु धर्मतान्त्रिक सांस्कृतिक राष्ट्रवाद नै उसको मूल नारा हुने निश्चितै छ ।

यतिखेर जैसे मोहम्मद लगायत संगठनको पकड पाकिस्तान नियन्त्रित कस्मिर क्षेत्रमा बलियो छ । भारतले रुस र इरानसँगको सम्बन्ध छोड्न नसकेपछि पश्चिमा शक्तिहरुले भारतलाई खासगरी सत्तारुढ पार्टी भाजपा र नरेन्द्र मोदीलाई कमजोर बनाउन युद्धमा केन्द्रित गरेको भारतीय विश्लेषकहरुको भनाइ रहेको छ । पछिल्लो पटकको जनमत पनि भाजपाको पक्षमा देखिएको आँकडासँगै यो हमला भएको भारतीय वुद्धिजीवीको राय छ । 

भारतलाई युद्धमा धकेलेर कमजोर बनाउने र रुस–इरानसम्बन्धबाट भारतलाई अलग गराउने मुख्य कार्यसूचीगत डिजाइन अनुसार यो हमला केन्द्रित भएको हो हो कि ? प्रश्न खडा छ । यसै पनि भेनेजुएला प्रकरणमा भारतको विरोध र एसिया–प्रशान्त क्षेत्रीय रणनीतिमा भारतले मञ्जुरी नदिएको सन्दर्भ पनि यो हमलासँग जाडिएको विश्लेषण गरिएको छ ।