Techie IT
  • ३० असार २०८१, शनिबार
Jhilko

हिँडाइ ढलाइ पता लगाउने उपकरण


सडक हिँडदा ढलेर चोट लाग्नु विश्वभर एक प्रमुख समस्याको रूपमा रहेको छ । अनजानमा चोटपटक लाग्ने र त्यसबाट मृत्यु हुने दोस्रो प्रमुख कारण हिँडाइ ढलाइ (फल) हो । प्रत्येक वर्ष तीन करोड ७३ दुर्घटना हिँडाइ ढलाइबाट हुने गरेको छ । यसबारे गरिएको एक अनुमान अनुसार छ लाख ८४ हजार मानिसको मृत्यु हिँडाइ, ढलाइबाट हुने गर्छ । ६० वर्ष बढी उमेरका वयस्कहरू बढी हिँडदा ढलेर मृत्यु वा घाइते हुने गर्छन् । हिँडाइ, ढलाइ पतन यन्त्रबाट जीवन जोगाउन र सुरक्षा दिन सहयोग पु¥याउने अपेक्षा गरिएको छ ।

दृष्टिविहीनता, बहिरापन, एक्लै बस्ने र अन्य चिकित्सा अवस्था भएका व्यक्तिहरूमा विशेष गरी हिँडाइ, ढलाइबाट घाइते र मृत्यु हुने जोखिम बढी हुन्छ । वृद्धवृद्धाहरूमा यो हिँडाइ, ढलाइ उपकरण हालका वर्षहरूमा लोकप्रिय बन्दै गइरहेका छन् ।

यी यन्त्रहरूले हिँडाइ ढलाइको अवस्था पहिचान गर्न र ढल्नबाट जोगाउन परिवारका सदस्य तथा हेरचाहमा सक्रियलाई सूचित गर्न सेन्सर प्रयोग गर्छन् । यो उपकरणको शुद्धता शतप्रतिशत छैन् । कहिलेकहीँ गलत अलार्महरू बज्न सक्छन् । निर्माताहरूले सेन्सर डेटाको विश्लेषण गर्ने र समयसँगै शुद्धता सुधार गर्ने तरिकाहरूको विकास गरेका छन् ।

ढलाइ पता लगाउने उपकरण खरिद गर्दा विचार गर्नुपर्ने कारकहरूमा लागत, सुविधाहरू र उच्च मूल्याङ्कन गरिएका उपकरणहरूलाई ध्यान दिनुपर्छ । यसमा मेडिकल अलर्ट उपकरणहरू, स्मार्टवाचहरू, गृह निगरानी प्रणालीहरू र जीपीएस ट्रयाकिङहरू जस्ता विषय समावेश छन् ।

ढलाइ पता लगाउनु भनेको के हो ?

ढलाइ पता लगाउने यन्त्रहरूले व्यक्ति कहिले ढलेको हो भन्ने कुराको पहिचान गर्छ र मद्दतको लागि कसैलाई सूचित गर्दछ । परिवारको सदस्य, साथी वा आपतकालीन सेवा प्रदायकहरूलाई यी यन्त्रहरूले हालका वर्षहरूमा उनीहरूको जीवन बचाउन र सुरक्षा सुधार गर्ने सम्भावनाले तिनको लोकप्रियता बढाइरहेको छ । विशेष गरी वृद्धवृद्धाहरूमा हिँडाइ, ढलाइको जोखिम बढाएकोले त्यो समूहमा यसको लोकप्रियता बढिरहेको छ ।

ढलाइ लगाउने उपकरणहरूले कसरी काम गर्छ ?

धेरैजसो ढलाइ पता लगाउने यन्त्रहरूले सेन्सरहरू प्रयोग गर्छन् । यसका लागि केही प्रकारका सेन्सरहरू सामान्यतया प्रयोग गरिन्छ ।

एक्सेलेरोमिटरहरू–यी सेन्सरहरूले गतिविधि, दिशा र प्रवेगमा हुने परिवर्तनहरू मापन गर्छन् र ढलाइ जस्ता अचानक कार्यहरूको पहिचान गर्न सक्छन् ।

जाइरोस्कोप– यी सेन्सरहरूले अभिमुखीकरण जसमा प्रयोगकर्ताको क्षैतिजिकस्थिति(हरिजन्टल) अवस्थामा हुने परिवर्तनहरू ट्रयाक गर्छन् ।

ब्यारोमिटर– उचाइ वा हावाको चापमा हुने परिवर्तनहरू पत्ता लगाउन यसबाट निगरानी गरिन्छ । जब भ¥याङजस्ता कुनै उच्चस्थानबाट कोही उच्च स्थानबाट खसेको छ भन्ने त्यसको निगरानी र पहिचान गर्न लगाउँछ ।

इन्फ्रारेड सेन्सरहरू– यी निगरानी (मनिटर) कोठा गतिविधि र उपयोगकर्ता व्यक्ति ढलेको वा संकटमा छ भन्ने पता लगाउन सहयोग गर्छ ।

प्रेसर सेन्सरहरू– यी सेन्सरहरूले ओछ्यान वा कुर्सीमा दबाबमा हुने परिवर्तनहरू पता लगाउँछन् । एक व्यक्ति ओछ्यानबाट वा कुर्सीबाट खसेको बेला अलार्म बजाउँछ ।

क्यामेरा सेन्सरहरू– कोठा गतिविधि निगरानी गरिन्छ । ढलाइ वा अन्य गति–सम्बन्धित घटनाहरू पता लगाउन सकिन्छ । सबैभन्दा सामान्य हिँडाइ ढलाइ पत्ता लगाउने यन्त्रहरूले ढलाइ र अन्य घटनाहरू पहिचान गर्न एक वा बढी सेन्सरहरू प्रयोग गर्छन । जब यन्त्रले ढलाइ पता लगाउँछ । यसले श्रव्य चेतावनी वा अलर्ट प्रदान गर्दछ वा घटना भएको पुष्टि गर्न कम्पन ल्याउँछ । यदि व्यक्ति सचेत छ र प्रतिक्रिया दिन सक्छ भने तिनीहरूले अलर्ट रद्द गर्न बटन थिच्न सक्छन् । यदि अलर्ट रद्द गरिएको छैन भने यन्त्रले परिवारको सदस्य वा स्वास्थ्य सेवा प्रदायक जस्ता निर्दिष्ट आपत्कालीन सम्पर्कलाई सूचित गर्नेछ ।

ढलाइ पता लगाउने उपकरणहरू कसले प्रयोग गर्नुपर्छ ?

ढलाइ पत्ता लगाउने यन्त्रहरू खस्ने जोखिममा रहेको छ । जो कोहीका लागि मूल्यवान हुन सक्छ । उपकरणहरू विशेष गरी वृद्ध वयस्कहरू, बच्चाहरू र पार्किन्सन्स रोग, मल्टिपल स्क्लेरोसिस र मधुमेह जस्ता चिकित्सा अवस्था भएकाहरूका लागि लाभदायक छन् । संवेदी असक्षमता भएका व्यक्तिहरूले आफ्नो सन्तुलन, समन्वय र गहिरो धारणालाई प्रभाव पार्छ । जसबाट ढलाइ जोखिम बढाउँछ । धावक वा खेलाडीहरू खेल र सहभागी हुने खेल अभ्यासका गतिविधिहरूमा ढल्ने उच्च जोखिममा हुन्छन् । जस्तै एक्लै बस्ने मानिसहरू ढल्ने जोखिममा हुन्छन् ।

के ढलाइ पत्ता लगाउने उपकरणहरू सही छन् ?

धेरैजसो ढलाइ पत्ता लगाउने उपकरणहरू शतप्रतिशत भन्दा कम सही तरिकाले काम गर्छन् । गलत अलार्महरू बज्न सक्छन् । एउटा चुनौती ढलाइ र अन्य प्रकारको गतिविधि वा गतिविधिबीचको भिन्नता हो । उदाहरणका लागि अचानक झट्का वा प्रभावलाई ढलाइ भनेर गल्ती गर्न सक्छ । एक व्यक्तिले गल्ती बटन थिचेर वा अचानक चालहरू गरेर उपकरणबाट हुने अलार्म बजाउन लगाउन सक्छ ।

यी यन्त्रहरूको शुद्धता सुधार गर्न, निर्माताहरूले एल्गोरिदमहरू र मेसिन लर्निङ मोडेलहरू विकास गरेका छन् । जसले सेन्सर डेटाको विश्लेषण गर्ने गतिको ढाँचाहरू पहिचान गर्दछ । जुन ढलाइको विशेषता हो । यी एल्गोरिदमहरूलाई समयसँगै तिनीहरूको शुद्धता सुधार गर्न पतन–सम्बन्धित सेन्सर डेटाको ठूलो डेटासेटहरूमा तालिम दिइन्छ ।

ढलाइ पता उपकरणहरूको फाइदा र बेफाइदा

धेरै प्रकारका यन्त्रहरूले आपत्कालीन सेवाहरू वा नाम उल्लेख गरिएका सम्पर्कहरूलाई ढलाइका बारे सचेत गराउँछन् । सम्भावित रूपमा जीवन बचाउँछन् । तिनीहरूको प्रयोगले व्यक्तिहरू र तिनीहरूका प्रियजनहरूको लागि मानसिक शान्ति प्रदान गर्दछ । व्यक्तिहरूलाई ढलाइपछि चिकित्सा ध्यान दिन प्रोत्साहित गर्न सक्छ । अर्कोतर्फ झूटा अलार्महरूले समस्याग्रस्त हुन सक्छ । व्यक्ति र उनीहरूका प्रियजनहरूको लागि अनावश्यक तनाव र चिन्ता निम्त्याउन सक्छ । थप रूपमा उपकरणहरू सामान्यतया सस्तो हुँदैनन् र केहीलाई निगरानी सेवाहरूको लागि निरन्तर शुल्क चाहिन्छ । केहीलाई ढलाइ पत्ता लगाउने यन्त्रहरू सहज वा लगाउन सजिलो हुँदैनन् । जसले गर्दा प्रयोगकर्ताहरूमाझ कम अनुपालन हुन्छ ।

ढलाइ पत्ता लगाउने उपकरण खरिद गर्नु अघि के विचार गर्नुपर्छ ?

ढलाइ पता लगाउने उपकरणमा लगानी गर्ने कि नगर्ने निर्णय गर्दा विचार गर्नुपर्ने केही कारकहरू छन् ।

ढलाइ पता लगाउने उपकरणहरूको लागत

रोजिएको यन्त्रको प्रकार र यसका सुविधाहरूको आधारमा ढलाइ पता लगाउने यन्त्रहरूको लागत केही सयदेखि धेरै हजार डलरसम्म हुन सक्छ । केही यन्त्रहरूमा एक–पटक खरिद लागत हुन सक्छ । जबकि अरूलाई मासिक सदस्यता आवश्यक हुन सक्छ । अनुगमन सेवाहरूलाई पनि शुल्क लाग्न सक्छ । यन्त्र मर्मत सम्भारसँग सम्बन्धित निरन्तर लागतहरू अनुभव गर्न सकिन्छ ।

ढलाइ पत्ता लगाउने उपकरणहरूमा पाइने सुविधाहरू

ढलाइ पत्ता लगाउने उपकरण मोडेलहरू व्यापक रूपमा भिन्न हुन्छन् । आवश्यकताहरू पूरा गर्ने आधारमा सुविधाहरूलाई ध्यान दिएर छनौट गर्नु आवश्यक छ। उदाहरणका लागि केही यन्त्रहरूले स्पष्ट ढलाइ मात्र पता लगाउन सक्छन् । जबकि अरूले जीपीएस ट्रयाकिङ, कुनै मासिक शुल्क बिना ढलाइ पता लगाउने, स्वचालित ढलाइ पता लगाउने वा आपतकालीन सेवाहरूका अतिरिक्त परिवारका सदस्यहरूलाई कल गर्ने क्षमता प्रदान गर्ने खालका हुन्छन् ।

सबैभन्दा राम्रो ढलाइ पत्ता लगाउने उपकरणहरूः बजारमा के छ ?

बहु ढलाइ पता लगाउने यन्त्रहरू अब उपलब्ध छन् । प्रत्येक अद्वितीय सुविधाहरू र क्षमताहरूका साथमा केही उत्कृष्ट ढलाइ पत्ता लगाउने उपकरणहरू समावेश छन् ।

मेडिकल अलर्ट यन्त्रहरू –यसमा पहिरन मिल्ने ढलाइ पता लगाउने यन्त्रहरू समावेश छन् । जसले ढलाइ वा अन्य आपतकालीन समयमा सक्रिय गर्न सकिन्छ । यन्त्रहरू सामान्यतया बटन वा लटकनमा भर पर्छन् । जसको प्रयोग प्रयोगकर्ताले मद्दत बोलाउन थिच्छन्। केही मेडिकल अलर्ट यन्त्रहरूले ढलाइ पता लगाएपछि तोकिएका हेरचाहकर्ताहरूलाई अलर्टहरू पठाउँछन् ।

स्मार्टवाचहरू– यी उत्पादनहरूमा प्रायः यस्ता सुविधाहरू हुन्छन् । जसले ढलाइको संकेत गर्ने अचानक चालहरू पहिचान गर्न एक्सेलेरोमिटरहरू र जाइरोस्कोपहरू प्रयोग गर्दछ। यी यन्त्रहरूले ढलाइ पत्ता लाग्दा अलर्टहरू पनिपठाउँछन्। स्मार्टवाचहरूको रिपोर्ट गरिएको सटिकता दर फरक हुन्छ । तर अध्ययनहरूले तिनीहरूको पता लगाउने दर ८०–९०% भएको फेला पारेका छन् ।

गृह निगरानी प्रणाली– केही स्मार्ट होम प्रणालीहरूले क्यामेरा र गति सेन्सरहरू प्रयोग गरेर वृद्ध ढलाइ पता लगाउने सुविधाहरू समावेश गर्दछ । हेरचाहकर्ता वा आपत्कालीन सेवाहरूलाई अलर्टहरू पठाउँछन् । यद्यपि यी प्रणालीहरूको शुद्धतालाई कम मानिन्छ । अध्ययनहरूले गलत सकारात्मक र छुटेको पत्ता लगाउने रिपोर्ट गर्दछ ।

जीपीएस ट्र्याकिङ उपकरणहरू– धेरै जीपीएस ट्रयाकिङ उपकरणहरूले ढलाइ पत्ता लगाउने प्रविधि पनि समावेश गर्दछ । यी पहिरन योग्य हुन्छन् । उनीहरूले वास्तविक–समय स्थान ट्रयाकिङ र आपतकालीन सहायता प्रदान गर्दछ । अध्ययनहरूले देखाएको अनुसार यी उपकरणहरू पत्ता लगाउने दरहरू औसत ७०–८०% सही छन् ।

कुनै पनि ढलाइ पत्ता लगाउने उपकरणको शुद्धता विशिष्ट उत्पादन र यसलाई लगाउने व्यक्तिको आधारमा भिन्न हुन्छ ।

ढलाइ पत्ता लगाउने उपकरणहरू चोटपटक रोक्न र कमजोर व्यक्तिहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न महत्वपूर्ण उपकरणहरू हुन् । केही यन्त्रहरूले परिवारका सदस्यहरू, हेरचाहकर्ताहरू वा आपत्कालीन सेवाहरूलाई कल गर्छन् । जसले गर्दा छिटो प्रतिक्रिया समय र राम्रो परिणामहरू प्राप्त हुन्छन । यी उपकरणहरूको प्रयोगले मानसिक शान्ति र जोखिममा रहेका जनसंख्याहरूका लागि ठूलो स्वतन्त्रता पनि प्रदान गर्दछ । शुद्धता, लागत र सुविधाहरू विचार गरेर व्यक्ति र हेरचाहकर्ताहरूले उनीहरूको आवश्यकताहरू पूरा गर्न र उनीहरूको सुरक्षा सुधार गर्न उत्तम उपकरण छनौट गर्न सक्छन् ।

 


क्याटेगोरी : विज्ञान

प्रतिक्रिया


धेरै पढिएका

ताजा अपडेट